Safernet Brasil

Google geeft voor de zeventigste keer gehoor aan een vonnis om data af te staan. Dit keer aan justitie in Brazilië.

Google moet data afstaan aan justitie in Brazilië, zo oordeelde de rechter afgelopen week in een vonnis in de zaak van justitie tegen Google.

Google moet binnen twee weken informatie overhandigen over gebruikers van websites met 'illegale activiteiten', op straffe van een dwangsom van omgerekend bijna achttienduizend euro per geval per dag die het langer duurt. In totaal kan dat in de tonnen per dag aan schade lopen.

D zaak tussen Google en Brazilië vanwege massale malheur op Orkut loopt inmiddels al een half jaar. Het sociale net herbergt volgens justitie Brazilianen die worden verdacht van kinderporno en drugshandel. Waakhond en meldpunt Safernet deponeerde niet minder dan honderdduizend klachten bij de Braziliaanse justitie over vermeende kwesties die het daglicht niet kunnen verdragen. De helft daarvan betrof kinderporno.

Blokkeren hielp niet meer

Tot op heden probeerde Google mee te helpen met bestrijding van criminaliteit door illegale activiteiten na meldingen zoveel mogelijk te wissen en te blokkeren.

Daarmee wilde Google zo lang mogelijk voorkomen dat ze data moest overhandigen en een verlengstuk van opsporing zou worden. Dat is niet gelukt. Het was dweilen met de kraan open, want de ene pagina was nog niet gewist, het volgende IP-adres geblokkeerd, of aan de andere kant dook het kwaad weer op.

Google moet nu ook data afstaan. De vraag is natuurlijk of dat helpt, want werkelijke criminaliteit verstopt zich achter schuilnamen, valse data en nauwelijks te traceren en wisselende IP-nummers.

Nederlandse parallel

Omdat het nu om een gerechterlijk bevel gaat, treft Google niet langer blaam. Er zijn parallellen met de recente Nederlandse zaak van UPC en Brein, zij het dat UPC op de zaak vooruit liep en alvast data verstrekte zonder dat de noodzaak nog bestond.

En het ging niet om justitie, maar om een private speurder in het geval van Brein en UPC. Eerder stelde stelde de Hoge Raad in de zaak-Pessers zelfs een burger die data opeiste in het gelijk.

Onder meer BusinessWeek analyseert het vonnis met de opmerking dat Google, mondiaal, al zeventig keer eerder tegemoet kwam aan een eis van justitie om data af te staan.

Nationaal debat waard

Het is de vraag hoe de Braziliaanse internetters hierop reageren, want circa de helft van de 32 miljoen internetters in het Zuid-Amerikaanse land gebruikt Orkut. Het is zo populair als bij ons MSN, een tweede leven voor menig Braziliaan.

De zaak was in Brazilië een nationaal debat waard over criminaliteit, anonimiteit en databescherming in alle media.

Google stelde zich in deze formeel en niet principieel op: ze zei dat justitie in Sao Paolo de fout maakte de eis te richten aan de Braziliaanse dochter, terwijl ze die had moeten richten aan Google in de Verenigde Staten.

Verder is het standpunt van Google helder: de diensten vormen een te beschermen schuilplaats voor iedereen tot het moment dat justitie en politie dat niet langer tolereren. Google beoordeelt niet inhoudelijk of een claim rechtvaardig is en werpt zich niet op als hoeder van privacy of andere mensenrechten. Of dat nu in China of in Brazilië is.

En er zijn landen genoeg te bedenken waar die houding minder prettige regimes welgevallig is. 'Dissidenten' lopen dan online net zo veel gevaar als buiten het net.